Gizli Açlık; toplum sağlığını nasıl tehdit ediyor?

Beslenme sadece karın doyurmak değildir. Sağlığın korunması ve sürdürülmesi için gerekli olan besin ögelerini yeterli ve dengeli miktarlarda almak gerekir. İnsan organizması, fiziksel ve mental sağlık üzerinde doğrudan etkili olan ancak sentezleyemediği, elzem aminoasitleri ve mikro besin öğelerini yani vitamin ve mineralleri besinlerden sağlar.

Enerji ve protein diyet ile yeterli düzeyde alınsa da dengeli beslenilmediğinde veya besin değeri zengin, güvenli besine ulaşılamadığında, demir, çinko, iyot, selenyum gibi hayati önem taşıyan vitamin ve mineral yetersizlikleri ortaya çıkabilir. Mikro besin öğesi olarak da adlandırılan bu vitamin ve minerallerin yetersizliği ve ise 'Gizli Açlık’ olarak tanımlanmaktadır. Gizli Açlık özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde sık görülen bir beslenme sorunudur.

Gizli Açlık, gerek yetersiz beslenme gerek aşırı beslenme durumunda ortaya çıkabilen bir beslenme sorunudur.

Doymak veya besinlerle yeterli düzeyde enerji almak, insan vücudu için elzem olan diğer besin öğelerinin yeterli düzeyde alındığını göstermez.

Açlık ve Gizli Açlık kavramları birbirinden farklıdır. “Açlık”, besine ulaşmada zorluk çekmek veya besine ulaşamamak olarak tanımlanabilir. Gizli Açlık ise açlık ve/veya yetersiz beslenmenin ve hatta aşırı ancak dengesiz beslenmenin bir sonucu olarak ortaya çıkan mineral ve vitamin yetersizliklerinin neden olduğu sağlık sorunlarının tümüne denir. Dünyada, dengesiz beslenme sonucunda şişmanlık ve obezite görülme sıklığının artması ile elzem besin ögelerine olan ihtiyaç da artmaktadır.

Hayati önem taşıyan besin öğelerinin yetersiz alımının sonuçları uzun süre belirti vermeyebilir. Gizli açlık, kişinin bağışıklık sistemini zayıflatır, fiziksel ve zihinsel gelişmeyi önler ve hatta ölümle sonuçlanabilir.

Rakamlarla Gizli Açlık

• WHO’ya göre her yıl, 5 yaş altı 7 milyon çocuk, gizli açlık sebebiyle hayatını kaybetmektedir.

• UNICEF’e göre her 15 saniyede bir çocuk beslenemediği için hayatını kaybetmektedir.

• Dünya nüfusunun %10’u yani yaklaşık 795 milyon kişi açlıkla mücadele etmektedir.

• Vitamin ve mineral yetersizlikleri küresel sağlık yükünün %10'nundan sorumludur.

• Yılda ortalama 807 bin çocuk A vitamini, çinko veya diğer besin öğesi yetersizlikleri yani gizli açlık sebebiyle gelişim bozukluğu yaşamaktadır.

• Her yıl 18 milyon bebek iyot yetersizliği nedeniyle zihinsel engelli olarak dünyaya gelmektedir.

• WHO, dünyada, her yıl, 6 ay - 5 yaş arası 450.000 çocuğun çinko yetersizliğine bağlı hastalıklardan dolayı yaşamını yitirdiğini bildirmektedir.

• Demir eksikliği, gelişmekte olan ülkelerdeki kadınların %40'ının sağlığının bozulmasına yol açarken, ağır anemi her yıl 50.000'den fazla kadının doğum sırasında ölümüne neden olmaktadır.

• Ülkemizde beslenme sorunları ve metabolik hastalıklara bağlı ölüm oranı %5.1’e ulaşmıştır.

• Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 2013 (TNSA 2013) sonuçlarına göre 5 yaş altı her 10 çocuktan 1’i bodurdur.

• Türkiye Beslenme ve Sağlık Araştırması 2010 (TBSA 2010) sonuçlarına göre 5 yaş ve altı çocukların %4.1’ inde ise aşırı zayıflık görülmektedir.

• WHO, Türkiye’yi çinko yetersizliğinin görüldüğü Mısır, İran, Irak, Hindistan, Çin, Pakistan gibi ülkelerin başında göstermektedir.

Gizli Açlıkla Mücadelede Roller ve Hedefler

Akademi, hükümet, besin endüstrisi, vakıf ve dernekler, sivil toplum kuruluşları ve medya toplumun yeterli ve dengeli beslenme konusunda desteklenmesi ve bilinçlendirilmesi konusunda iş birliği içinde olmalıdır. Bireylerin ve toplumun beslenme durumunun değerlendirilmesinde yeni yaklaşımların geliştirilmesi, besin endüstrisinin besin öğesi içeriği zengin besinler üretmesi için teşvik edilmesi ve vakıf ile derneklerin, beslenme alanında toplumun eğitimini desteklemesi oldukça önemlidir.





Kullanım Kılavuzu

Kullanım koşullarını incelemek için tıklayın!

Arkadaşına Öner

Tanıdıklarını Sabri Ülker Gıda Araştırmaları Enstitüsü Vakfı'ndan haberdar et. Toplumun sağlıklı gelişmesine katkıda bulun!

İletişim

Sabri Ülker Gıda Araştırmaları Enstitüsü
Vakfı'na ulaşmak için aşağıdaki formu
doldurabilirsiniz.